Slaapmiddelen zonder recept: wat werkt en wat zijn de risico's?
Welke slaapmiddelen zijn zonder recept te koop? Lees wat bekend is over valeriaan en melatonine en wanneer u beter naar de huisarts gaat.
U ligt wakker en wilt iets dat helpt, het liefst zonder eerst naar de huisarts te gaan. Veel mensen zoeken daarom naar een slaapmiddel dat zonder recept te koop is. In dit artikel leest u wat u zonder recept kunt krijgen, wat er bekend is over de werking en wanneer zelf behandelen niet meer verstandig is.
Welke slaapmiddelen zijn zonder recept te koop?
Zonder recept vindt u vooral kruidenmiddelen met valeriaan en melatonine als voedingssupplement. Slaapmiddelen zoals oxazepam en promethazine krijgt u alleen via een arts. Zonder recept betekent echter niet zonder gevolgen, zoals u hieronder leest.
Werkt valeriaan bij slecht slapen?
Valeriaan is een kruid dat wordt gebruikt als licht rustgevend middel bij nervositeit, spanning en slapeloosheid. Hoe het werkt is niet precies bekend. Volgens Apotheek.nl werkt het niet bij iedereen. De patiëntinformatie verwijst niet naar onderzoek dat het effect aantoont.
Meestal geeft valeriaan geen bijwerkingen. Zelden komen maagdarmklachten voor, zoals misselijkheid en buikpijn, of wordt u slaperig. Het risico op slaperigheid is het grootst in de eerste twee uur na inname. Rijd dus niet als u slaperig bent. Tijdens de zwangerschap mag valeriaan, maar gebruik het dan zo kort mogelijk. Bij borstvoeding is niet bekend of het in de moedermelk terechtkomt. Vraag uw arts of apotheker om advies.
Is melatonine zonder recept een goede keuze?
Melatonine is vooral bedoeld bij een verstoord slaapritme en bij jetlag, niet bij gewone slapeloosheid. De werkgroep Melatonine, samengesteld vanuit Nederlandse slaaporganisaties, schrijft dat het effect op het inslapen bij volwassenen met slapeloosheid ongeveer vijf tot zeven minuten is en klinisch niet relevant (expert opinion, 2023).
Ook de manier waarop supplementen worden verkocht is een aandachtspunt. De bijsluiter legt volgens de werkgroep vaak onvoldoende uit op welk moment u het moet innemen. Sommige homeopathische slaapmiddelen bevatten bovendien melatonine zonder dat dit duidelijk op de verpakking staat.
Welke risico’s loopt u met slaapmiddelen zonder recept?
Ook middelen zonder recept kunnen u slaperig maken. Dat heeft gevolgen voor autorijden en het bedienen van machines. Gebruikt u andere medicijnen? Dan kunnen ze elkaar beïnvloeden. Volgens de werkgroep kan melatonine zich bijvoorbeeld opstapelen door bepaalde medicijnen of door roken. Vraag daarom uw apotheker om advies, ook als een middel zonder recept te koop is.
Daar komt bij dat een slaapmiddel de oorzaak van uw slaapprobleem niet wegneemt. Wat uw slaap verstoort, blijft daarmee bestaan. Meer over mogelijke oorzaken en behandeling leest u bij slapeloosheid.
Hoe lang kunt u het zelf proberen?
Geeft valeriaan na twee tot vier weken geen verbetering, of worden uw klachten na twee weken erger? Neem dan contact op met uw huisarts. Ga ook eerder als u overdag erg moe blijft of als uw partner merkt dat u hard snurkt of ademstops hebt. Dan kan er meer aan de hand zijn dan een slechte periode, bijvoorbeeld slaapapneu.
Wat kunt u proberen zonder middel?
Uw slaapgewoonten hebben veel invloed op hoe u slaapt. Praktische handvatten vindt u in onze 12 tips om beter te slapen. Lukt het niet om zelf verbetering te krijgen, dan kunt u terecht bij een slaapspecialist.