Tips om warm te blijven in bed en snel in te slapen
Het is koud buiten en als je gaat slapen stap je in een koud bed in een koude slaapkamer. Hoe blijf je warm in bed en zorg je ervoor dat je snel kunt inslapen? Ruysdael Slaapkliniek zet een aantal tips op een rijtje.

Het is koud buiten en als u gaat slapen stapt u in een koud bed in een koude slaapkamer. Toch is de oplossing niet simpelweg de verwarming hoger zetten. Er zit een klein stukje slaapfysiologie achter warm blijven en snel inslapen en als u dat begrijpt, werken de tips ook echt beter.
Waarom warme voeten u juist helpen inslapen
Het klinkt tegenstrijdig: warme voeten helpen u sneller in slaap te vallen, terwijl een koelere slaapkamer juist wordt aangeraden. Toch spreken deze twee elkaar niet tegen. Om in slaap te vallen, moet de kerntemperatuur van uw lichaam een fractie dalen. Warme handen en voeten maken dat mogelijk: de bloedvaten in de huid verwijden zich, waardoor warmte vanuit de kern van het lichaam via handen en voeten naar buiten kan. Uw voeten voelen warmer aan, maar uw lichaam koelt vanbinnen juist af en dat is precies het signaal dat de slaap inleidt.
Dit mechanisme is uitgebreid onderzocht door slaaphoogleraar Eus van Someren en collega’s van het Nederlands Herseninstituut (onderdeel van de KNAW). Hun onderzoek liet zien dat huidtemperatuur, naast het slaap-waakritme en de opbouw van slaapdruk, een derde factor is die direct van invloed is op hoe snel u in slaap valt en hoe waakzaam u bent. Een hogere huidtemperatuur bevorderde slaap, een lagere huidtemperatuur hield proefpersonen juist alerter (Romeijn e.a., 2012, Pflügers Archiv).
Wat is de ideale temperatuur in uw slaapkamer?
Terwijl uw handen en voeten dus best warm mogen zijn, ligt dat voor de kamer zelf anders. De meeste Nederlandse bronnen over slaaphygiëne noemen een slaapkamertemperatuur van ongeveer 16 tot 18 graden als ideaal. Een te warme kamer belemmert juist de daling van de kerntemperatuur die nodig is om in slaap te vallen en zorgt bovendien voor drogere lucht, wat weer voor een droge keel of mond kan zorgen.
Praktische tips om warm te blijven zonder de kamer op te stoken
Met deze kennis in het achterhoofd zijn de volgende tips niet zomaar een lijstje, maar gericht op het opwarmen van uw huid zonder de kamer te warm te maken:
- Zorg dat u het vóór bedtijd al niet koud heeft. Draag warme kleding of sloffen in huis, zodat u niet met een koud lichaam in bed stapt.
- Warm uw bed een half uur van tevoren vast op met een elektrische deken of een warmwaterkruik.
- Neem een warme douche vlak voor het slapengaan. Een koude douche kan trouwens ook: als reactie op de kou warmt uw lichaam zich daarna snel op.
- Draag dunne, ademende sokken, bijvoorbeeld van wol, als u vaak koude voeten heeft. Let erop dat ze niet knellen.
- Drink iets warms zonder cafeïne vlak voor het slapengaan, zoals kruidenthee en niet te veel, anders moet u er ’s nachts voor uit bed.
Een goed gevuld dekbed met een losse extra deken erbovenop geeft u bovendien de ruimte om zelf bij te sturen als het toch te warm wordt, zonder dat u de hele kamer hoeft te verwarmen. Slaapt u in de winter graag met het raam open? Dat is geen probleem, zolang u zelf warm genoeg blijft, eventueel met een muts op.
Wanneer is aanhoudende kou ’s nachts meer dan alleen ongemak?
Bij de meeste mensen lossen deze tips het probleem op. Heeft u structureel, ook met een warme kamer en warme voeten, moeite om warm te blijven of in slaap te vallen, dan is het verstandig dit met uw huisarts te bespreken. Aanhoudende slaapproblemen die niet reageren op een betere slaapomgeving, hebben soms een andere onderliggende oorzaak die verder onderzoek verdient.
Veelgestelde vragen
Waarom helpen warme sokken tegen slecht inslapen?
Warme voeten zorgen ervoor dat de bloedvaten in de huid zich verwijden, waardoor uw lichaam warmte kan afgeven. Dat helpt de kerntemperatuur van uw lichaam te dalen, wat nodig is om in slaap te vallen.
Is een koude slaapkamer niet gewoon onprettig?
Een frisse slaapkamer van ongeveer 16 tot 18 graden is juist bevorderlijk voor de slaap, zolang u zelf niet koud ligt onder het dekbed. Het gaat om de combinatie: een koele kamer met warme handen en voeten.
Helpt de verwarming aanzetten om sneller in slaap te vallen?
Niet per se. Een te warme kamer bemoeilijkt juist de daling van uw kerntemperatuur die nodig is om in slaap te vallen en zorgt voor drogere lucht in de slaapkamer.
Wat als ik met warme voeten en een koele kamer nog steeds niet in slaap kom?
Dan is er mogelijk meer aan de hand dan alleen de temperatuur. Bespreek aanhoudende slaapproblemen met uw huisarts, die u kan doorverwijzen voor verder onderzoek.